Część 2. Artykuły pułkownika p. Stanisława Wojdyły

OTRZYMALIŚMY; Sierpień 23, 2025/ dla naszpismo.pl przekazał p. Andrzej Balcerzak

Zespół Szkół Gminnych im. Lotników Polskich w Nieszkowicach Wielkich

Szkoła, która sprawuje piecze nad pomnikiem poświęconym katastrofie Liberatora kpt. Szostaka i jego załogi. Załoga po siódmym locie na zrzut zaopatrzenia dla walczącej Warszawy wracała 15. sierpnia do Bazy Campo Casale we Włoszech. Została zaatakowana niedaleko Bochni przez myśliwiec Lufftwafe. Cała Polska załoga zginęła. Mieszkańcy pochowali tymczasowo na pobliskim cmentarzu załogę, które to prochy zostały następnie ekshumowane i przeniesione na cmentarz Rakowice w Krakowie.  Replikę Liberatora B-24 J z elementami pochodzącymi z rozbitej w Nieszkowicach maszyny, można zobaczyć w Muzeum Powstania Warszawskiego. Samolot odtworzyła grupa konstruktorów z firmy Delta. To absolwenci Wydziału Lotniczego Politechniki Warszawskiej.

Wraz z Prezesem wydawnictwa „Manko” Panem Ł. Salwarowskim przekazano upominki dla Pani dyrektor, która również w szkole utworzyła miejsce z pamiątkami po Liberatorze  (np. korbowód silnika)

17 sierpnia 1944r. na cmentarzu w Pogwizdowie odbył się uroczysty pogrzeb załogi B-24 w którym uczestniczyło kilkaset osób. Uroczystość była zabezpieczana przez członków AK, którzy pilnowali pobliskich dróg dojazdowych w obawie przed Niemcami. Na zakończenie pogrzebu została oddania salwa siedmiu strzałów. Miejsce pierwszego pochówku załogi jest symbolicznie czczone do dzisiejszego dnia.

Liceum im. Antoniego Tomiczka

Patron Liceum im. Antoniego Tomiczka w pod rybnickich Lyskach.

Jego pierwsze spotkanie z lotnictwem zaczęło się od przydziału do 122 eskadry myśliwskiej w Krakowie. 17 września podczas lotu do Rumunii lądował przymusowo w rejonie Tarnopola. Wzięty do niewoli 20 września 1939 roku przez Sowietów pracował przy budowie szosy Lwów-Kijów i w kamieniołomach w pobliżu Stryja. Zwolniony z niewoli w lipcu 1941 r. dotarł – przez Archangielsk i Murmańsk – do Szkocji. Wiosną 1944 r. został przeszkolony na bombowcach typu Wellington, a potem Halifax. W sierpniu 1944 r. trafił do stacjonującej w okolicach Brindisi w płd. Włoszech polskiej 1586 Eskadry do Zadań Specjalnych. Z pierwszą misją Tomiczek poleciał nocą z 22 na 23 sierpnia 1944 r., dostarczając zaopatrzenie dla powstańców w Warszawie. Jego ostatnim zadaniem wspierającym AK było dostarczenie zaopatrzenia na zrzutowisko „Wilga” w Gorcach. Latał z zaopatrzeniem i wojskiem do różnych krajów Europy – Francji, Włoch, Grecji, Niemiec, Danii i Norwegii. Służbę w Polskich Siłach Powietrznych w Wielkiej Brytanii zakończył w listopadzie 1946 r. W maju 1947 r. dotarł do Gdańska, skąd powrócił na Górny Śląsk.

Za czyny bojowe w czasie II wojny światowj został odznaczony m.in. dwukrotnie Krzyżem Walecznych i złotą odznaką honorową woj. Śląskiego. Zmarł 19 listopada 2013 r. Dzięki dobrej swojej kondycji fizycznej, wspaniałej pamięci, do końca swojego żywota spotykał się z uczniami w szkołach i aktywnie uczestniczył w działalności Stowarzyszenia. Wraz ze szkołą corocznie uczestniczymy w rocznicowych uroczystościach.

24 Eskadra Rozpoznawcza Armii Kraków

Tuż przed wybuchem wojny, spodziewając się bombardowania lotniska Rakowice, 25 sierpnia 1939 roku, 24. Eskadra Rozpoznawcza Armii „Kraków” utworzyła swoją bazę, na polach Klimontowa. W rzucie kołowym dotarły tu amunicja, bomby, paliwo. W dworze stacjonowali lotnicy, a w budynku szkoły, mechanicy i pozostały personel. To miejsce, Koło Gospodyń Wiejskich, po zasięgnięciu naszej opinii postanowiło upamiętnić pomnikiem, aby jak twierdził burmistrz gminy Proszowice, Klimontów znalazł się na mapie historii polskiego lotnictwa. W czasie trzech pierwszych dni wojny 24. Eskadra wykonywała loty rozpoznawcze rejonów Częstochowy, Bytomia, Cieszyna i Nowego Targu oraz przeprowadziła dwa bombardowania wykrytych niemieckich kolumn pancernych. 3 września siłą 6 załóg, pod Orawką niedaleko Rabki, Eskadra poniosła bolesną stratę – w strąconym przez niemiecką obronę przeciwlotniczą samolocie polegli dowódca załogi ppor. obs. Tadeusz Prędecki oraz strzelec kpr. Rudolf Winduch, a prowadzący maszynę kpr. pil. Aleksander Rudy został wzięty do niewoli.

W ten sposób, zachowano w pamięci bojowy wylot sześciu Karasi na kolumnę niemiecką atakującą z kierunku Orawki. Na pomniku zostały wypisane nazwiska pilotów którzy zginęli w lotach bojowych z 24 eskadry. Stowarzyszenie Krakowskiego Oddziału Seniorów Lotnictwa Wojskowego corocznie uczestniczy w składaniu wiązanki kwiatów pod pomnikiem, którego odsłonięcie dokonał min. Prezes KO SSLW RP.

Większość naszej działalności poświęcamy miejscom pamięci   tragedii Lotnictwa Alianckiego z okresu II wojny światowej.

Dlaczego tak? Ponieważ nie można było mówić, że wolność przyszła tylko ze wschodu. Wolność przyszła z różnych stron. Taka jest prawda historyczna. Przynieśli ją na skrzydłach samolotów młodzi ludzie, którzy czasem nawet nie wiedzieli gdzie leży Polska, a wielu z nich oddało za nią życie. Często amerykańskie bombowce dla tych młodych ludzi były towarzyszami ich ostatnich chwil na tym świecie. Pod polskim niebem w czasie II wojny światowej miało miejsce kilkaset katastrof alianckich bombowców.  Podczas II wojny światowej nad Krakowem wytyczony był szlak przelotowy dla alianckich samolotów z zasobnikami z żywnością, bronią i amunicją dla oddziałów AK i powstańczej Warszawy. To „szaleni” lotnicy z Polski, USA Wielkiej Brytanii, RPA, Australii, Kanady… na słabo uzbrojonych bombowcach, nieśli pomoc i nadzieje dla bohatersko walczących żołnierzy AK, czy partyzantów. Stąd mapa Małopolski to dno powietrznego oceanu, naznaczone prawie setką miejsc lotniczych katastrof.  16/17 sierpnia 1944 r, byłą jedną z najgorszych nocy w akcji zrzutowej dla AK. Niemcy mieli już bardzo dobrze zorganizowaną obronę przeciwlotniczą, realizowaną w oparciu o system radiolokacyjny. Dokonały one istnej „rzezi” załóg, która odbyła się prawdopodobnie w ciągu zaledwie kilkunastu minut, na stosunkowo niewielkiej przestrzeni pomiędzy Krakowem, Kazimierzą Wielką a Tarnowem. W tym czasie poległo co najmniej 33 lotników.

CDN

####################### np.pl #######################