Józef Klemens Piłsudski

AUTOR: EWA MICHAŁOWSKA WALKIEWICZ

Wspomnienie tego, który dał nam wolność

Józef Piłsudski, urodził się 5 grudnia 1867 roku w niewielkiej miejscowości pod Wilnem. Zmarł on natomiast, dnia 12 maja 1935 roku w Warszawie. Zasłynął w naszej historii jako działacz niepodległościowy oraz naczelnik Państwa Polskiego.

Patriotyczna rodzina

^^ Bronisław Piłsudski (2. od lewej) i Józef Piłsudski (3.), 1885. Kółko samokształceniowe Spójnia w gimnazjum wileńskim

Ojciec jego również Józef, był w czasie powstania styczniowego komisarzem Rządu Narodowego na powiat rosieński. Matka jego pani Maria z Billewiczów, pochodziła ze znanego rodu szlacheckiego. Po stłumieniu przez kozaków powstania styczniowego w 1863 roku, uchodząc przed prześladowaniem ze strony Rosjan, Józef Piłsudski ojciec uciekł ze swą żoną na Litwę, gdzie kilkakrotnie zmieniał miejsce pobytu. Jako nowy właściciel majątku Zułów pod Wilnem, Józef Piłsudski postawił na uprzemysłowienie swojego majątku. Wzniósł tam również nowy dwór,, gdzie urodził się mały Józef.

Patriotyzm i wykształcenie

Maria Piłsudska, wychowywała swoje dzieci w duchu głęboko patriotycznym, dbała też o ich gruntowne wykształcenie. W lipcu 1875 roku, w Zułowie wybuchł wielki pożar, który strawił niemal wszystko. Dla rodziny Piłsudskich, nie był to kres dobrobytu. Próby podźwignięcia majątku, kolejne pożyczki i kredyty nie przyniosły żądanych efektów. Rodzina z dziećmi zmuszona została opuścić dwór i zamieszkała w skromnych warunkach w Wilnie. W mieście tym, Józef, wraz z bratem Bronkiem, rozpoczął naukę w I Gimnazjum wileńskim, gdzie poddawano ich niesamowitej rusyfikacji.

Śmierć matki

We wrześniu 1884 roku, zmarła ciężko chora pani Maria Piłsudska. Rok później Józef zdał maturę, a już jesienią rozpoczął studia medyczne na Uniwersytecie w Charkowie. Tam też zaczął działalność konspiracyjną w niepodległościowych organizacjach studenckich. Po zaliczeniu I roku, Józef próbował przenieść się wiosną 1886 roku, na uniwersytet w Dorpacie, jednak tam odmówiono mu przyjęcia z powodu jego działalności opozycyjnej.

Trzy lata później

Dnia 22 marca 1887 roku, Józef Piłsudski został aresztowany pod zarzutem udziału w spisku na życie cara. Chociaż Józefa potraktowano jako świadka w procesie spiskowców, to jednak został on skazany na pięcioletnie zesłanie w głąb Rosji. W miejsce zesłania, Piłsudski dotarł 23 grudnia 1887 roku, a przebywał on w nim do lipca 1890 roku. Spotkał tam innych Polaków, byłych powstańców styczniowych, z którymi nawiązał on znaczące relacje. Do Wilna Piłsudski powrócił dnia 1 lipca 1892 roku. Tam wstąpił do ruchu socjalistycznego, będąc początkowo wileńskim korespondentem czasopisma konspiracyjnego noszącego tytuł „Przedświt”.

Ślub z Juszkiewiczówną

W 1899 roku, Józef Piłsudski ożenił się z Marią Juszkiewiczówną działaczką PPS, nazywaną przez członków partii „Piękną Panią”. Maria należała do kościoła ewangelicko-augsburskiego, toteż w celu zawarcia małżeństwa Piłsudski zmienił wyznanie. Przeszedł na protestantyzm, aby ślub odbył się dnia 15 lipca 1899 roku.

Pobyt w Łodzi

Małżonkowie przeprowadzili się do Łodzi, gdzie Józef Piłsudski podający się za prawnika prowadził umieszczoną na I piętrze jego domu, tajną drukarnię „Robotnika”. W nocy z 21 na 22 lutego 1900 roku, po zdekonspirowaniu wydawnictwa, Piłsudski został ponownie aresztowany i osadzony w X pawilonie Cytadeli Warszawskiej. Po odzyskaniu wolności, zmuszony był do wyjazdu za granicę.

Organizacja spiskowa przede wszystkim

Po krótkim pobycie w Londynie, Piłsudski rozpoczął zdecydowane działania, mające na celu naprawę sytuacji w Polsce i zradykalizowanie działań organizacji spiskowej. W czerwcu 1908 roku, działacze organizacji bojowej z inicjatywy Józefa Piłsudskiego i Kazimierza Sosnkowskiego, powołali tajny Związek Polskiej Walki Czynnej.

Dwa lata później

Dwa lata po utworzeniu takiego związku, władze austriackie zezwoliły na szkolenie wojskowe polskiej młodzieży. Ale oprócz tego, polska młodzież uczyła się tam patriotyzmu i walki dla spraw swojego kraju. We Lwowie utworzono z inicjatywy Piłsudskiego Związek Strzelecki, zaś w Krakowie, Towarzystwo Strzelec. Młodzież, która w tych szkołach pobierała nauki, otrzymała wychowanie w duchu patriotycznym i bojowym. Na początku I wojny światowej, w podkrakowskiej miejscowości Oleandry, Piłsudski sformował polski oddział I Kompani Kadrowej, w której skład weszła szkolona w „Strzelcu” młodzież.

Wielka wojna

Latem 1914 roku, Austriacy zgodzili się na powołanie w Galicji, Legionów Polskich. Pułk Strzelców pod dowództwem Józefa Piłsudskiego skierowano pod Nowy Korczyn i pod Opatów. W grudniu, pułk Strzelców przekształcono w I Brygadę Legionów Polskich. Na początku 1915 roku, powstała również II Brygada Legionów pod dowództwem Józefa Hallera i ze względu na miejsce jej uformowania, nosiła nazwę Karpackiej. Pod koniec 1915 roku, Legiony Polskie liczyły już ponad 20 tysięcy żołnierzy. Gdy w Rosji wybuchła rewolucja, dla Piłsudskiego nie stanowiła ona większego już zagrożenia. Po woli, zaczęły klarować się losy I wojny światowej oraz naszej niepodległości.

Pobyt w Magdeburgu

Mimo, że trwały jeszcze działania wojenne, Piłsudski został aresztowany i dnia 22 lipca 1917 roku, przewieziono go do więzienia w Gdańsku skąd trafił do Magdeburga. Po kilku miesiącach dołączył do niego Kazimierz Sosnkowski. Kiedy w Niemczech wybuchła rewolucja listopadowa, w magdeburskiej twierdzy zjawili się dwaj oficerowie niemieccy, którzy przewieźli Piłsudskiego i Sosnkowskiego do Berlina, a potem do Warszawy. Dnia 14 listopada 1918 roku, Rada Regencyjna zakończyła swoją działalność, przekazując w ręce rzecz jasna Józefa Piłsudskiego swe obowiązki cywilne i wojskowe. Tak więc, oficjalnie tego dnia zakończyła się I wojna światowa, a na arenie państw europejskich, znów pojawiło się długo oczekiwane Państwo Polskie.

EWA MICHAŁOWSKA WALKIEWICZ

DZIĘKUJEMY/ ILUSTRACJE DODAŁ ADMIN

######################### np.pl #########################