Gwiazda Dawida

AUTOR: PROFESOR WACŁAW LESZCZYŃSKI

Yad Vashem

FOTO: MUZEUM POLAKÓW RATUJĄCYCH ŻYDÓW

23 listopada 2025 r. Instytut Yad Vashem opublikował tekst, że „Polska była pierwszym krajem, gdzie Żydzi zostali zmuszeni do noszenia wyróżniającej ich odznaki, w celu odizolowania ich od otaczającej ludności”. To kłamstwo, w Polsce nigdy Żydzi nie byli zmuszani do noszenia wyróżniających odznak!

1000 lat temu pojawili się w Polsce kupcy żydowscy zajmujący się głównie handlem niewolnikami. Z czasem Żydzi osiedlali się w Polce. W 1264 r. książe wielkopolski Bolesław Pobożny wydał przywilej, zwany Statutem Kaliskim, regulujący pozycję prawną Żydów. W 1334 r. król Kazimierz Wielki rozszerzył jego moc na całą Polskę. Statut ten zapewniał wolność osobistą i ochronę prawną Żydom, swobodę wyznania i organizowania gmin, handlu i podróżowania.

STATUT KALISKI / Artur Szyk

Ustanowił surowe kary za zabicie, zranienie czy uderzenia Żyda i gwarantował sądy żydowskie dla spraw między Żydami. Przez 400 lat królowie polscy potwierdzali te przepisy. Dzięki temu wspólnota żydowska w Polsce miała pewną autonomię i podlegała tylko sądom królewskim. Do Polski napływali Żydzi wypędzani z różnych państw Europy, z Niemiec (1346), Francji (1394), Węgier (1349–1526), Austrii (1420), Hiszpanii (1492), Portugalii (1497) i znów Węgier (1686–1740). Żydzi nazywali wtedy Polskę „rajem dla Żydów”. Zajmowali się oni udzielaniem pożyczek na procent, handlem, kredytowaniem majątków ziemskich pod przyszłe zbiory, dzierżawą dworskich sadów i mleczarni, rzemiosłem oraz prowadzeniem karczm, będących ośrodkami życia społeczno-gospodarczego mieszkańców wsi, miejscem relaksu i spożycia posiłku (czasem i pijaństwa), zebrań sąsiedzkich i posiedzeń sądu wiejskiego.

Sytuacja Żydów pogorszyła się w XVIII wieku, gdy Polską w znacznej mierze rządzili ambasadorowie rosyjscy, a zwłaszcza po rozbiorach Polski, w rosyjskim zaborze. W Rosji panował antysemityzm, już w 1563 r. wojsko cara Iwana Groźnego po zdobyciu Połocka mieszkających tam Żydów utopiło w rzecze Dźwinie. W 1744 r. Caryca Elżbieta zakazała Żydom wjazdu do Rosji. Cesarzowa Katarzyna II w 1791 r. utworzyła w zachodniej Rosji „strefę osiedlenia” i tylko w niej mieszkać mogli Żydzi, wypędzani do niej z pozostałych terenów Rosji. Ze strefy osiedlenia wyłączono w 1829, Kurlandię; w 1835 płn. Kaukaz i kilka miast. „Prawo Kantonistów” z 1820 r. opodatkowywało Żydów podwójnie. Cesarz Aleksander III w 1882 r. wprowadził „prawa majowe”, które zabraniały Żydom zakupu ziemi oraz osiedlania się na wsi i w miasteczkach poniżej 1000 mieszkańców. W oparciu o nie przesiedlono ok. miliona Żydów.

W 1891 r. tysiące Żydów wypędzono z Petersburga i Moskwy do strefy osiedlenia. W niej zaś dochodziło do pogromów Żydów. Plądrowano ich domy i miejsca pracy, ograbiając sklepy, bito, mordowano i gwałcono. Takich pogromów w latach 1881–1884 było dwieście kilkadziesiąt. W latach 1903–1906 były krwawe pogromy w 64 miastach oraz 626 miasteczkach i wsiach. Po bolszewickiej rewolucji w Rosji w akcji antysemickiej Stalina ginęli zwolennicy Trockiego. Potem zamordowano wielu Żydów w okresie „czystek” lat 30. oraz w latach 40. i później jako „agentów imperialistycznych”.

W wolnej Polsce w latach 30. XX wieku mieszkało 3,0-3,5 miliona Żydów, co stanowiło ok. 10% całej ludności II RP (Polaków było 65%, reszta to inne mniejszości narodowe). Mała część Żydów się zasymilowała. Większość ich zamykała się w sztetlach (gettach) w miastach i żyła, zachowując tradycyjną obyczajowość, kierując się Torą, Talmudem i zaleceniami gminy. Część z nich mieszkała w dużych miastach (poza Poznaniem), stanowiąc w nich od 26% (Kraków), czy 30% (Warszawa), do 52% (Białystok), czy 56% (Stanisławów) mieszkańców, tworząc w nich osobne dzielnice. Znaczna ich część zamieszkiwała średnie (Pińsk 75%) i małe miasteczka, zwłaszcza na wschodzie Polsce, w których stanowili ponad 90% mieszkańców. Żydzi mieli swoje szkoły rabinackie, część ich dzieci (ok. 20%) nie chodziło do polskiej szkoły, mówili językiem jidysz, część z nich prawie nie znała języka polskiego, który im w tych zamkniętych środowiskach nie był do niczego potrzebny.

Ilustracja

Obok: Gmach Zarządu Gminy Wyznaniowej Żydowskiej w Krakowie

Żydzi zajmowali się produkcją przemysłową i rzemieślniczą, pożyczkami na procent i handlem. Konkurencja ich z rzemieślnikami i kupcami polskimi powodowała często społeczne napięcia. Głoszono bojkot żydowskich sklepów, a czasem dochodziło do burd i bójek wywoływanych przez polskich robotników i rzemieślników, co wzbudzało w poszkodowanych Żydach nienawiść do Polski. Część Żydów żyła w nędzy, co wpływało na ich lewicowe poglądy. Głównie to Żydzi tworzyli partie marksistowskie SDKPiL (Róża Luksemburg, Warski, Radek) i KPP agenturę sowieckiej Rosji (Unszlicht, Lampe, Kon), przeciwną niepodległości Polski i powrotowi do niej Śląska i Pomorza. Organizowały one strajki i zamieszki, napady na dwory i starcia z policją. Bogaci Żydzi kształcili dzieci, powodując zdominowanie zawodów lekarskich i prawniczych przez Żydów. Stąd były żądania, by ograniczyć ich nabór na studia do ich udziału w ludności Polski. W niektórych uczelniach wprowadzono nawet „getto ławkowe”. W 1936 r. ze względów humanitarnych ograniczono rytualny ubój zwierząt tylko do potrzeb ludności żydowskiej i muzułmańskiej, co wywołało gorące protesty Żydów, zwłaszcza rzeźników. Sytuacja Żydów stała się tragiczna po agresji Niemiec na Polskę w 1939 r. Niemiecki parlament 15.09.1935 uznał, że Żydów można pozbawić ochrony prawnej i własności. 12.10.1939 część Polski wcielono do Niemiec (część do ZSRR), a z części (z Warszawą) utworzono Generalną Gubernię ze stolicą w Krakowie. 26.10.1939 Niemcy wprowadzili w niej przymus pracy dla Żydów. Ich spisy w tym celu wykonywały Rady Żydowskie (Judenraty). 23 listopada 1939 r. Niemcy kazali wszystkim Żydom powyżej 10 lat noszenie opasek z Gwiazdą Dawida. 2.10.1940 wydzielili w Warszawie dzielnicę (Getto) i po wygonieniu z niej Polaków, przenieśli tam Żydów z całej Warszawy. Za Żydów Niemcy uznawali wyznawców judaizmu (także byłych), ich dzieci i wnuki, a więc też zasymilowanych Żydów, nie czujących się Żydami. Getto otoczono wysokim murem i od 15.11.1940 ani z Getta, ani do niego nikt wyjść, czy wejść nie mógł bez zezwolenia. Getta Niemcy tworzyli w całej GG.

Od 29.04.1941 groziły Żydom kary za wyjście z getta. Od 15.10.1941 była to kara śmierci. Tą też karą karali Niemcy Polaków udzielających Żydowi schronienia, transportu, jedzenia itp. Niemcy zaczęli mordować Żydów od wiosny 1942 r., a w okresie 22.07-12.09.1942 r. z warszawskiego Getta wysyłali masowo ich na śmierć do obozu zagłady w Treblince. Ten obóz, podobnie jak Bełżec i Sobibór znajdujący się na terenie GG, jak i obozy Kulmhof i Auschwitz leżące na terenach wcielonych do Niemiec, urządzili Niemcy na okupowanych ziemiach polskich, ponieważ w Polsce mieszkało ponad połowa wszystkich europejskich Żydów. W ten sposób Niemcy „oszczędzali” na transporcie Żydów do obozów śmierci. W sumie zamordowali ok. 3 milionów polskich Żydów.

Zofia Kossak-Szczucka in 1933
Zofia Kossak Szczucka

11.08.1942 pisarka Zofia Kossak-Szczucka w imieniu katolików wydała „Protest”, przeciw barbarzyństwu Niemców i obojętności na nie innych nacji. 27.09.1942 powołała też ona Tymczasowy Komitet Pomocy Żydom im. Żegoty. W jego miejsce 4.12.1942 Delegatura Rządu RP utworzyła Radę Pomocy Żydom „Żegota”. W listopadzie 1942 r. kurier Delegatury Jan Karski, który badał sytuację Żydów w Getcie i warunki ich transportu na śmierć, dotarł do Londynu i zdał z tego raport znajdującemu się tam Rządowi Polski. 10.12.1942 raport ten o eksterminacji Żydów przekazano przywódcom alianckim. Karski mówił też o tym ważnym politykom w USA. Ale ani Alianci, ani Kongres Żydów w USA nic nie zrobili, by ratować Żydów. Żydzi mogli więc liczyć tylko na Polaków, którzy mimo kary śmierci za pomoc Żydom, ratowali ich przed Niemcami.

Wystawa „+Żegota+ – Rada Pomocy Żydom”. Źródło: IPN
ŻEGOTA

Amerykański historyk R. C. Lucas pisał (Zapomniany Holocaust, Poznań 2012), że Polacy uratowali 300 do 450 tysięcy Żydów. W pomoc każdemu z nich musiało zaangażować się kilku Polaków, których liczbę historycy Lucas i Furth oceniali na 1,2-3,0 milionów. Trudno było ratować Żydów prawie nie znających języka polskiego. Zakonnice ukrywały tysiące dzieci żydowskich, księża wydawali fałszywe świadectwa chrztu, chłopi budowali skrytki dla ukrywanych Żydów. Żegota częściowo finansowała ukrywanie Żydów. Wielu Polaków za ukrywanie Żydów było zamordowanych wraz z rodzinami, czego przykładem jest bł. Rodzina Ulmów. Liczba Polaków uhonorowanych tytułem Sprawiedliwy wśród Narodów Świata jest największa z wszystkich narodów. Mimo to w światowych mediach Polacy oskarżani są o prześladowanie Żydów, a nawet o ich mordowanie. To wynika z zakłamywania historii przez Niemców, którzy chcą zrzucić winę za Holocaust na Polaków, m. in. pisząc „polskie obozy koncentracyjne”(znajdujące się na terenie Polski, a założone przez Niemców). Wynika to też z rosyjskiej propagandy o „polskim antysemityzmie” prowadzonej dla odwrócenia uwagi świata od dokonywanych przez Rosję w Polsce zbrodni po 1944 r. „Prowokację kielecką” w 1946 r. dokonano po to, aby przykryć sfałszowanie Referendum. Wygnanie w 1968 r. wielu Żydów z Polski stanowiło wynik walk frakcyjnych w PZPR rządzącej Polską z nadania Rosji. A i Rosja i Niemcy wydają duże środki na „dzieła” pewnych pracowników naukowych, którzy fałszując fakty, oskarżają Polaków o mordy na Żydach, dochodząc do absurdalnej ich liczby 200 tysięcy.

W czasie wojny, byli też w Polsce ludzie z nizin społecznych, „szmalcownicy” szantażujący ukrywających się Żydów i pomagających im Polaków, że ich wydadzą Niemcom jeśli się nie okupią, a nawet ich wydających. Polskie Państwo Podziemne karało ich za to śmiercią. Tacy ludzie wydawali Niemcom nie tylko Żydów ale i polskich patriotów, m.in. Komendanta Armii Krajowej, gen. Grota-Roweckiego. Mówi się wiele o tych polskich kolaborantach, stanowiących margines polskiego społeczeństwa. Przemilcza się zaś współpracę z Niemcami żydowskich Judenratów w miastach np. w Łodzi, czy o zbrodniczej działalności policji żydowskiej, zapędzającej brutalnie swych współbraci na zagładę, choć pisała o tym dokładnie Hannach Arendt. W mediach słychać też czasem głosy, że „Żydzi bali się bardziej Polaków, niż Niemców”. A byli tacy Żydzi, będący współpracownikami Gestapo. Udając ukrywającego się Żyda prosili Polaków o pomoc i potem donosili na nich Niemcom. R. Lucas wymienia wiele rodzin polskich (i ukrywanych Żydów) zamordowanych dzięki prowokacjom „szmalcowników” żydowskich niebezpieczniejszych od tych „zwykłych”. Znane są ich nazwiska: „Diamand, Appelowie, Gotlieb, Taubman i inni. Oni faktycznie mogli się bać Polaków, bo Polska Podziemna karała śmiercią za takie zbrodnie.

Tak w skrócie wyglądały dzieje Żydów w Polsce, ich konflikty z Polakami, ich Zagłada i pomoc otrzymywana od Polaków, którzy często płacili za to swoim i swych rodzin życiem. A cytowany na wstępie tekst Yad Vashem to wyraz albo głupoty wynikającej z niewiedzy, albo złej woli, może za niemieckie, lub rosyjskie pieniądze.

WACŁAW LESZCZYŃSKI

Od red. np.pl: DZIĘKUJEMY PANU PROFESOROWI/Ilustracje dodał ADMIN

######################### np.pl #########################

Śledź i polub nas:
2 komentarze

Dodaj Komentarz

Twój adres e-mail nie zostanie opublikowany. Wymagane pola są oznaczone *