„Rabacja galicyjska” zwana inaczej „rzezią galicyjską”

AUTOR: EWA MICHAŁOWSKA-WALKIEWICZ

Dzień 21 lutego 1846 rok

Rabacja galicyjska to największe w Polsce w okresie zaborów, „powstanie” chłopów. Było ono spowodowane wzrostem pańszczyzny, a przy okazji nie zrozumieniem przez chłopów założeń szykującego się na tym terenie Powstania Lutowego. Zginęło wtedy ponad tysiąc niewinnych osób.

Charakter powstania

Powstanie Lutowe” albo też innymi słowy Krakowskie, miało na terenie zaboru austriackiego przywrócić Polakom długo oczekiwaną niepodległość. Chłopi mieli za obietnice ich uwłaszczenia ruszyć do powstania. Jednak nie zrozumiawszy założeń tego powstania, zaczęli oni gromić ludność ziemiańską, urzędników dworskich i rządowych. Przywódcą chłopów we wspomnianym czasie był Jakub Szela, zwany także sprzedawczykiem polskim, który na siebie kazał mówić „polski król”.

Przebieg powstania

Austriacy, chcąc doprowadzić do rozlicznych podziałów w społeczeństwie polskim, wykorzystali niezadowolenie chłopów. Wspomniana wieść gminna głosiła, że szlachta planuje przeciwko chłopom akcję zbrojną, a przy okazji całkowite ich wybicie. Za głównego inspiratora tego incydentu historia uważa starostę tarnowskiego Josepha Breinl von Wallersterna. Rzeź galicyjska rozpoczęła się dokładnie w dniu 19 lutego 1846 roku. Chłopi za wszelką cenę nie chcieli dopuścić do skierowanej przeciwko nim zbrojnej akcji, którą wszcząć mieli polscy panowie. Do pierwszych napadów chłopstwa na polskie dwory szlacheckie, doszło właśnie już w dniu 19 lutego. Uzbrojone w widły i kosy gromady chłopów, doszczętnie rabowały i zniszczyły okoliczne majątki dworskie. Napadali na lokale mieszkalne, wynosząc z nich i niszcząc, co tylko się dało. Mordowano mieszkańców tych dworów niejednokrotnie w bardzo okrutny sposób. Rabacja nie oszczędziła nawet księży, którzy rzecz jasna współpracowali w pewien sposób z mieszkańcami wspomnianych dworów.

Chłopskie bandy

Bandy chłopskie atakowały także mniejsze oddziały powstańcze, chcące walczyć z Austriakami aby Polsce przywrócić niepodległość. Ich niezwykła agresja, przedstawiała się między innymi odcinaniem głów szlachciców, biciem kobiet i okradaniem ich domów. Płacili nawet chłopi innym chłopom, gdy ci przynieśli oni ścięte głowy swoich panów. Było to tak masowe zjawisko, że utarło się powiedzenie iż „ulicami płynęła krew”. Część ofiar rzezi galicyjskiej została pochowana w masowych grobach poza miastem. W dniu 29 lipca 1998 roku na wspomnianej mogile postawiono pomnik według, zaprojektowany przez Jana Mazura z Warszawy.

Po powstaniu krakowskim

Gdy powstanie krakowskie zakończyło się niepowodzeniem, Jakub Szela został internowany. Krwawy bunt chłopów, spowodował moralny rozbrat między szlachtą polską a rolnikami z Galicji. Fakt ten dopiero został zatraty, gdy chłopi ruszyli do kolejnego powstania ramię w ramię z polską szlachtą. A miało to miejsce w dniu 22 stycznia 1863 roku.

Ewa Michałowska-Walkiewicz

Dziękujemy Pani Ewie. Ilustracje 2,3,4 dodał ADMIN

##################### np.pl #####################